Σύγχρονη Ελεγκτική

Σ’ ένα δυναμικό και συνάμα ρευστό διεθνές περιβάλλον με αυξημένους κινδύνους για επιχειρήσεις, διοικήσεις και ελεγκτές, μια σειρά από μεγάλα εταιρικά σκάνδαλα έχουν συγκλονίσει τα τελευταία χρόνια τις διεθνείς αγορές. Οι συνθήκες αυτές επισπεύδουν τη ρύθμιση της Eλεγκτικής (όπως και της Λογιστικής) σε παγκόσμιο επίπεδο. Παράλληλα, το ζήτημα της διαφάνειας και της λογοδοσίας στη λειτουργία της οικονομίας τίθεται όλο και πιο επιτακτικά. Oι αλλαγές που επέρχονται είναι ιδιαίτερα σημαντικές στην Eλλάδα, καθώς πρέπει να καλυφθούν κενά και υστερήσεις του παρελθόντος, ώστε να επιτευχθεί η ουσιαστική ενσωμάτωση της χώρας στο ευρωπαϊκό και παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον.

Το βιβλίο αυτό, καρπός της ενασχόλησης του συγγραφέα με το αντικείμενο της Ελεγκτικής για δύο δεκαετίες, εξηγεί τη φιλοσοφία, το σκοπό, τη σημασία και τον τρόπο διενέργειας του ελέγχου των χρηματοοικονομικών καταστάσεων των επιχειρήσεων στην καθημερινή ελεγκτική πρακτική. Το περιεχόμενο είναι προσανατολισμένο στις σύγχρονες εξελίξεις στο ελεγκτικό επάγγελμα και, ευρύτερα, στο σύστημα χρηματοοικονομικής πλη ροφόρησης. Συγκεκριμένα, η παρουσίαση στηρίζεται στις αρχές και τους κανόνες που έχει εκδώσει η Διεθνής Oμοσπονδία Λογιστών (IFAC) και κυρίως στα Διεθνή Eλεγκτικά Πρότυπα και στον Kώδικα Δεοντολογίας. Έτσι, ο έλεγχος προσεγγίζεται ως μια σύνθετη διαδραστική (interactive) διαδικασία συλλογής ελεγκτικών τεκμηρίων και εφαρμογής επαγγελματικής κρίσης. Η διαδικασία αυτή καλύπτει το σύνολο των πτυχών της επιχείρησης και στηρίζεται σε προσεκτική ανάλυση των επιχειρηματικών κινδύνων του πελάτη.

Μεταξύ των θεμάτων που αναλύονται περιλαμβάνονται και τα εξής: Ελεγκτική και ελεγκτικό επάγγελμα στην Ελλάδα και διεθνώς, εταιρική διακυβέρνηση, χάσμα προσδοκιών και ευθύνη του ελεγκτή, έννοια επαγγελματικής κρίσης, κώδικας δεοντολογίας, έννοια και μεθοδολογία διαχείρισης του επιχειρηματικού κινδύνου, σκοπός και σχεδιασμός του ελέγχου, αναλυτικές διαδικασίες και επιχειρηματικές μετρήσεις, σχεδιασμός και μεθοδολογία αξιολόγησης-δοκιμασίας εσωτερικών δικλίδων (internal controls), Μοντέλο του Ελεγκτικού Κινδύνου, ουσιώδη σφάλματα, εφαρμογή δειγματοληψίας, έλεγχος πωλήσεων, έλεγχος αγορών, διαδικασίες ολοκλήρωσης του ελέγχου και έκθεση ελέγχου. Ιδιαίτερη προσοχή έχει δοθεί στη διατύπωση της γνώμης του ελεγκτή, καθώς το θέμα αυτό έχει σοβαρές νομικές ή άλλες επιπτώσεις και συχνά θέτει σε δοκιμασία της σχέσεις του ελεγκτή με τη διοίκηση.

Το σύγγραμμα αποτελεί απαραίτητο εργαλείο για τον ελεγκτή στις νέες συνθήκες που διαμορφώνονται με την εφαρμογή των Διεθνών Ελεγκτικών Προτύπων και την επικείμενη υιοθέτηση της νέας Όγδοης Ελεγκτικής Οδηγίας της ΕΕ. Ταυτόχρονα, η προσέγγιση που έχει υιοθετηθεί και το ίδιο το περιεχόμενο καθιστούν το βιβλίο χρήσιμο για τα στελέχη της οικονομικής διεύθυνσης των επιχειρήσεων που έχουν την ευθύνη της σύνταξης των χρηματοοικονομικών καταστάσεων. Με τα πρόσωπα αυτά ο ελεγκτής συνεργάζεται στη διενέργεια του ελέγχου αλλά και «διαπραγματεύεται» τον τύπο και το περιεχόμενο της έκθεσης ελέγχου. Τέλος, το βιβλίο είναι χρήσιμο σε νομικούς που από διάφορες θέσεις ασχολούνται με λογιστικά και ελεγκτικά θέματα των επιχειρήσεων καθώς και σε στελέχη εποπτικών και ρυθμιστικών αρχών.

Το βιβλίο φιλοδοξεί να γίνει βασικό σύγγραμμα για τη διδασκαλία του μαθήματος της Ελεγκτικής σε ΑΕΙ και ΑΤΕΙ, αλλά και στο Ινστιτούτο Εκπαίδευσης του Σώματος Ορκωτών Λογιστών Ελεγκτών (ΣΟΕΛ). Να σημειωθεί ότι το βιβλίο έχει ήδη δεχθεί πολύ θετικές κριτικές από διακεκριμένα μέλη του ελληνικού ελεγκτικού επαγγέλματος, που έχουν δώσει σχόλια και υποδείξεις προς το συγγραφέα κατά τη διάρκεια της συγγραφής.

Σε όσους διδάσκοντες υιοθετούν το βιβλίο αυτό, δίνονται από τον συγγραφέα οδηγίες για τη διδασκαλία του μαθήματος, υποδειγματικές διαφάνειες Power Point, περίγραμμα του μαθήματος, και υποδειγματικά θέματα εξετάσεων.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΕΝΟΤΗΤΑ I: ΕΛΕΓΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ

Εισαγωγή στην Ελεγκτική και στο ελεγκτικό επάγγελμα

Πίνακας περιεχομένων κεφαλαίου 

Έννοια και διακρίσεις του ελέγχου 

Ιστορική εξέλιξη του ελέγχου χρηματοοικονομικών καταστάσεων 

Το περίγραμμα της ελεγκτικής διαδικασίας 

Η δημιουργία ζήτησης για ελεγκτικές υπηρεσίες 

Περί επαγγελμάτων 

Οι ελεγκτικές εταιρείες και η Διεθνής Ομοσπονδία Λογιστών 

Τάσεις στην εποπτεία και ρύθμιση του διεθνούς ελεγκτικού επαγγέλματος 

Αναφορές και βιβλιογραφία κεφαλαίου  

Υπηρεσίες που προσφέρουν οι ορκωτοί ελεγκτές λογιστές

Πίνακας περιεχομένων κεφαλαίου 

Επαγγελματικές υπηρεσίες και πρότυπα εργασίας 

Γενικά για υπηρεσίες διασφάλισης 

Έλεγχος και επισκόπηση ιστορικών χρηματοοικονομικών πληροφοριών  

Εργασίες ειδικού σκοπού και άλλες περιπτώσεις εξέτασης ιστορικών χρηματοοικονομικών πληροφοριών 

Λοιπές υπηρεσίες διασφάλισης  

Συγγενείς υπηρεσίες 

Συμβουλευτικές υπηρεσίες 

Αναφορές και βιβλιογραφία κεφαλαίου  

Η Ιστορία και η οργάνωση του ελληνικού ελεγκτικού επαγγέλματος

Πίνακας περιεχομένων κεφαλαίου 

Η απαρχή του ελέγχου στην Ελλάδα  

Η απόπειρα δημιουργίας ελεγκτικού επαγγέλματος το 1931

Η ίδρυση του ΣΟΛ, 1955   

Η οργάνωση και η εξέλιξη του ΣΟΛ   

Η απελευθέρωση του επαγγέλματος και η ίδρυση του ΣΟΕΛ, 1992   

Η οργάνωση και ο τρόπος λειτουργίας του ΣΟΕΛ 

Η εποπτεία του επαγγέλματος και ελεγκτικά πρότυπα 

Αναφορές κα βιβλιογραφία κεφαλαίου  

Εταιρική διακυβέρνηση, χάσμα προσδοκιών και e ευθύνη όϊύ ελεγκτή

Πίνακας περιεχομένων κεφαλαίου 

Εταιρική διακυβέρνηση και έλεγχος 

Το χάσμα προσδοκιών 

Η ευθύνη των ελεγκτών διεθνώς  

Η προσπάθεια περιορισμού της ευθύνης του ελεγκτή διεθνώς 

Η ευθύνη των ελεγκτών στην Ελλάδα  

Αναφορές και βιβλιογραφία κεφαλαίου  

Λήψη αποφάσεων και Κώδικας Δεοντολογίας

Πίνακας περιεχομένων κεφαλαίου 

Η έννοια της επαγγελματικής κρίσης του ελεγκτή  

Η διαδικασία λήψης αποφάσεων 

Χαρακτηριστικοί κανόνες λήψης απόφασης της ευρετικής μεθόδου 

Ηθικά διλήμματα και λήψη αποφάσεων  

Έννοια και περιεχόμενο του Κώδικα Δεοντολογίας της ΔΟΛ 

Βασικές αρχές δεοντολογίας 

Αρχές δεοντολογίας κατά την προσφορά υπηρεσιών προς το κοινό  

Η έννοια της ανεξαρτησίας του ελεγκτή  

Αξιολόγηση κινδύνων κατά της ανεξαρτησίας 

Ρυθμίσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης περί δεοντολογίας  

Αναφορές και βιβλιογραφία κεφαλαίου  

Παράρτημα κεφαλαίου

Ρυθμίσεις για την ανεξαρτησία του ελεγκτή του Κώδικα Δεοντολογίας της ΔΟΛ  

ΕΝΟΤΗΤΑ II: ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ

Έννοια και τρόπος διαχείρισης του επιχειρηματικού κινδύνου

Πίνακας περιεχομένων κεφαλαίου 

Εισαγωγή στην έννοια του επιχειρηματικού κινδύνου  

Μεθοδολογία διαχείρισης επιχειρηματικού κινδύνου  

Η ανάληψη επιχειρηματικού κινδύνου και η δημιουργία πλούτου 

Οφέλη από τη δημοσιότητα της διαχείρισης του επιχειρηματικού κινδύνου 

Αναφορές και βιβλιογραφία κεφαλαίου  

Μεθοδολογία ανάλυσή του επιχειρηματικού κινδύνου

Πίνακας περιεχομένων κεφαλαίου 

Επιχειρηματικό περιβάλλον και επιχειρηματικό μοντέλο 

Ανάλυση στρατηγικών κινδύνων  

Είδη και σχεδιασμός επιχειρηματικών διαδικασιών  

Χαρτογράφηση επιχειρηματικών διαδικασιών 

Ανάλυση εσωτερικών κινδύνων επιχειρηματικών διαδικασιών 

Αναφορές και βιβλιογραφία κεφαλαίου  

ΕΝΟΤΗΤΑ III: ΕΛΕΓΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

Σκοπός του ελέγχου και ελεγκτικά τεκμήρια

Πίνακας περιεχομένων κεφαλαίου 

Η έννοια της εύλογης παρουσίασης 

Ο σκοπός του ελέγχου των χρηματοοικονομικών καταστάσεων  

Εξειδίκευση του σκοπού του ελέγχου και «ισχυρισμοί της διοίκησης»  

Η έννοια και η φύση των ελεγκτικών τεκμηρίων  

Μέθοδοι συλλογής ελεγκτικών τεκμηρίων  

Τεκμηρίωση ελεγκτικών διαδικασιών: Φύλλα εργασίας  

Είδη φύλλων εργασίας και οργάνωση του φακέλου ελέγχου  

Αναφορές και βιβλιογραφία κεφαλαίου  

Παράρτημα κεφαλαίου

Υποβολή ερωτήσεων και συνεντεύξεις ως ελεγκτικό εργαλείο  

Αναδοχή και σχεδιασμός του ελέγχου

Πίνακας περιεχομένων κεφαλαίου  

Αναζήτηση πελάτη και αναδοχή ελέγχου  

Η έννοια του σχεδιασμού του ελέγχου  

Κατανόηση της επιχείρησης και του περιβάλλοντός της  

Έννοια και τρόποι απόκτησης κατανόησης  

Κλάδος δραστηριότητας και άλλοι εξωτερικοί παράγοντες  

Φύση και οργάνωση της επιχείρησης και επιλογή λογιστικών πολιτικών  

Στρατηγική της επιχείρησης και επιχειρηματικοί κίνδυνοι  

Μέτρηση και ανασκόπηση επιδόσεων  

Προκαταρκτική κατανόηση συστήματος εσωτερικών δικλίδων     

Εκτίμηση κινδύνων για σφάλματα  

Σχεδιαζόμενο (προσωρινό) επίπεδο σημαντικότητας  

Επίπεδο ελεγκτικού κινδύνου και στρατηγική ελέγχου  

Αναφορές και βιβλιογραφία κεφαλαίου  

Παράρτημα κεφαλαίου

Σύνοψη ρυθμίσεων ΔΕΠ  & ΔΕΠ  για την αντιμετώπιση κινδύνων  

Αναλυτικές διαδικασίες και επιχειρηματικές μετρήσεις

Πίνακας περιεχομένων κεφαλαίου 

Εισαγωγή  

Μεθοδολογία διενέργειας και κίνδυνοι αναλυτικών διαδικασιών 

Αναλυτικές διαδικασίες στα διάφορα στάδια του ελέγχου 

Είδη αναλυτικών διαδικασιών και επιχειρηματικών μετρήσεων  

Παραδείγματα εφαρμογής αναλυτικών διαδικασιών 

Στατιστικές μέθοδοι ως αναλυτικές διαδικασίες: H μέθοδος της παλινδρόμησης  

Αναφορές και βιβλιογραφία κεφαλαίου  

Το σύστημα εσωτερικών δικλίδων διεύθυνσή

Πίνακας περιεχομένων κεφαλαίου 

Εισαγωγή  

Ανατομία του συστήματος εσωτερικών δικλίδων 

Περιβάλλον των δικλίδων  

Αξιολόγηση κινδύνων και των επιπτώσεών τους 

Δραστηριότητες δικλίδων 

Δικλίδες της ανώτατης διοίκησης  

Δικλίδες διαδικασιών 

Σύστημα πληροφόρησης και επικοινωνίας 

Παρακολούθηση  

Εφαρμογή εσωτερικών δικλίδων σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις 

Περιορισμοί του συστήματος εσωτερικών δικλίδων 

Αναφορές και βιβλιογραφία κεφαλαίου  

Αξιολόγηση και δοκιμασία των εσωτερικών δικλίδων

Πίνακας περιεχομένων κεφαλαίου 

Εισαγωγή  

Περιεχόμενο και διαδικασία αξιολόγησης των δικλίδων 

Ελεγκτικά τεκμήρια για την αξιολόγηση των δικλίδων  

Δοκιμασία των δικλίδων  

Παράδειγμα ποιοτικής αξιολόγησης ευρημάτων δοκιμασίας των δικλίδων 

Αναφορές και εκθέσεις για θέματα δικλίδων 

Αναφορές και βιβλιογραφία κεφαλαίου  

Παράρτημα κεφαλαίου

Εσωτερικές δικλίδες σε μηχανογραφημένο περιβάλλον 

Ο έλεγχος για ουσιώδη σφάλματα

Πίνακας περιεχομένων κεφαλαίου 

Εισαγωγή  

Το μοντέλο ελεγκτικού κινδύνου  

Εξειδίκευση του μοντέλου του ελεγκτικού κινδύνου 

Σχεδιασμός και είδη ελεγκτικών διαδικασιών για σφάλματα 

Η ανάπτυξη προγράμματος ελέγχου  

Αναφορές και βιβλιογραφία κεφαλαίου  

ΕΝΟΤΗΤΑ IV: ΕΛΕΓΚΤΙΚΗ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ

Εισαγωγή στην επιλογή μονάδων και στην ελεγκτική δειγματοληψία

Πίνακας περιεχομένων κεφαλαίου 

Εισαγωγή στην επιλογή μονάδων  

Η έννοια της ελεγκτικής δειγματοληψίας 

Κίνδυνοι δειγματοληψίας 

Είδη ελεγκτικής δειγματοληψίας και είδη δειγμάτων 

Παρανοήσεις σχετικά με την έννοια της δειγματοληψίας  

Αναφορές και βιβλιογραφία κεφαλαίου  

Δειγματοληψία στον έλεγχο των εσωτερικών δικλίδων

Πίνακας περιεχομένων κεφαλαίου 

Ο κίνδυνος δειγματοληψίας στον έλεγχο εσωτερικών δικλίδων 

Σχέδια δειγματοληψίας στον έλεγχο των δικλίδων 

Εφαρμογή μη στατιστικής δειγματοληψίας στον έλεγχο δικλίδων 

Αναφορές και βιβλιογραφία κεφαλαίου  

Παράρτημα κεφαλαίου

Στατιστική δειγματοληψία στον έλεγχο των εσωτερικών δικλίδων